Medezeggenschap en toezicht:
een sterke combinatie

Medezeggenschap en good governance

Naast aandeelhouders zijn medewerkers belangrijke stakeholders: zij hebben het recht om invloed uit te oefenen op het bestuur van hun onderneming. Zo zijn voor de vertegenwoordigers van werknemers, de medezeggenschapsraden, verschillende rechten vastgelegd. Dit kan de bestuur van de organisatie zeer ten goede komen. Wat zijn die rechten? Hoe draagt dit bij aan ‘good governance’? En hoe verloopt dit in de praktijk?

Geïnspireerd door het succes van de vorige jaarcongressen organiseert de Alliantie Medezeggenschap en Governance (AMG) haar jaarcongres dit keer op 12 december 2017.

Na een succesvol eerste congres over de samenwerking tussen medezeggenschap, toezicht en bestuur, organiseerde de Alliantie Medezeggenschap en Governance (AMG) op 14 december 2016 opnieuw een nationaal congres.

De inauguratie van de OR is een goed moment om over een breed spectrum informatie te verzamelen over de eigen organisatie. Dat zal in de eerste plaats zijn via de bestuurder zelf. Het vormt echter ook een natuurlijk moment om met de toezichthouders te spreken.  (bron OR Rendement, 2014-10)

Daarvoor zijn niet zozeer nieuwe regels nodig, maar wel een cultuurverandering, aldus bestuurders, commissarissen, werkgevers, vakbonden en ondernemingsraden tijdens een besloten bijeenkomst bij de SER.

De morele verontwaardiging over de hoge beloning van topbestuurders is groot. De OR wordt vaak opgeroepen om daar namens de werknemers met de bestuurder de discussie over aan te gaan. Het schort bij veel OR-en echter aan de benodigde kennis.

Corporate governance gaat over het bestuur van de organisatie en het toezicht daarop. Als dit goed georganiseerd is dan zorgt de balans tussen bestuur en toezicht voor ‘good governance’. Daarbij moeten wel de belangen van álle stakeholders in de organisatie worden meegewogen.

Bevoegdheden van RvC en OR kunnen een stevige overlap tonen. Voordat het toezichthoudend orgaan toe komt aan een finale afweging over tal van belangrijke onderwerpen is afstemming met diverse relevante partijen, onder meer de OR, noodzakelijk. Om welke besluiten gaat het eigenlijk?

Sinds 2013 gelden er meer beperkingen ten aanzien van het aantal te vervullen (neven)functies bij grote rechtspersonen en streefcijfers voor de man/vrouwverhouding in de boardroom. Welke zijn dit precies?

Ondernemingsraden weten lang niet altijd hoe de zeggenschapsverhoudingen in een internationaal concern liggen. Met een wijziging van de Wet op de Ondernemingsraden in 2013 is het informatie van de OR uitgebreid om hierin verbetering aan te brengen.

Diverse branche-cao’s, vooral in de not-for-profit sectoren, bevatten bepalingen waarin rechten voor de ondernemingsraad zijn geregeld in relatie tot het toezicht in de organisatie.  Naast de cao hebben verschillende branches codes gericht op ‘good governance’, die ondernemingsraden eveneens hand

De WOR geeft voor de overlegvergaderingen over de algemene gang van zaken een verschijnplicht van leden van het toezichthoudend orgaan aan. Dit geldt ook bij de overlegvergadering ter bespreking van een adviesaanvraag.

De kwaliteit van toezicht is de laatste jaren stevig onderwerp van discussie. Betrokkenheid van werknemersvertegenwoordigers kan een goede bijdrage leveren. Toch gebeurt dat nog te weinig. Wat is de meerwaarde van een actieve rol van de or? En wat zijn de belemmeringen?

Ondernemingsraden kunnen wel degelijk serieus werk maken van de relatie met de toezichthouder.